AnasayfaÜyelerimizSıkça Sorulanlarİletişim Bilgileri
 

Duyurular

Belediyeler ve Atık Yönetimi

Tarih : 3 Nisan 2020

Zeynep KAÇAR

Peyzaj Mimarı

İnegöl Belediyesi Sağlıklı Kentler Birliği Koordinatörü

Yerel yönetimlerin görev ve sorumlulukları, daha da önemlisi temel varlık nedenleri, insan yaşamı ve insan yaşamının kalitesinin iyileştirilmesiyle ilgilidir. Bu yüzden, yerel yönetimler dışarıda bırakılarak çevrenin korunması ve geliştirilmesi olanaklı değildir. (Geray; 1998,)

Atık yönetimi: Atığın oluşumunun önlenmesi, kaynağında azaltılması, yeniden kullanılması, özelliğine ve türüne göre ayrıştırılması, biriktirilmesi, toplanması, geçici depolanması, taşınması, ara depolanması, geri dönüşümü, enerji geri kazanımı dâhil geri kazanılması işlemlerini, bertaraf işlemlerini, bertaraf işlemleri sonrası izlenmesi, kontrolü ve denetimi faaliyetlerini ifade etmektedir (Resmi Gazete, 2015, 4). Bir başka tanımda  ‘Atık Yönetimi: Atığın kaynağında azaltılması, özelliğine göre ayrılması, toplanması, geçici depolanması, ara depolanması, geri kazanılması, taşınması, bertarafı ve bertaraf işlemleri sonrası kontrolü ve benzeri işlemleri içeren bir yönetim biçimidir.’ şeklinde karşımıza çıkmaktadır.

Yerkürenin en önemli paydaşı olan insanların nüfusunun artması ile ortaya çıkan tüketim artışı beraberinde kaynak kullanımını artırmıştır. Evsel, endüstriyel atık türleri başta olmak üzere birçok atık türü her gün yeryüzünde açığa çıkmaktadır. Ortaya çıkan atıkların nüfus ile orantısı düşünüldüğünde ciddi bir atık yoğunluğu yaşanmaktadır. Atıkların çevre ile örüntüsü düşünüldüğünde açığa çıkan atıkların çevreye verdiği zararın minimize edilmesi amacıyla nitelikli atık yönetiminin her alanda olduğu gibi yerel yönetimler odaklıda oluşturulması gerekmektedir.

İnsan, geçtiği her yerde iz bırakmaktadır. Üretilen makineler, tüketilen gıdalar araçların seyrettiği yollarda bile bir iz bulunmaktadır (CO2 ayak izi).

Bahsi geçen “iz” kavramının en büyük örneği, Pasifik Okyanusunda yer alan 3.4 milyon km genişliğinde 7 milyon ton ağırlığında bulunan plastik yığınıdır (7.kıta).

Çevre ve insan sağlığına daha fazla zarar vermemek, sürekli artan tüketim eğilimi ile oluşan atıkların daha tehlikeli boyutlara gelmesini önlemek için atıkların sürdürülebilirliği ve entegre yönetiminin gerekliliği ihtiyacı doğmaktadır.

Türkiye’nin 2014 atık verileri incelendiğinde; kişi başı atık miktarının ortalama 0,96 kg/kişi-gün, atık miktarının ise yaklaşık 27,13 milyon ton/yıl olduğu görülmektedir. Yapılan atık tahmini hesaplamalarında; 2018 yılında belediye atıklarının yaklaşık 29,6 milyon ton, 2023 yılında ise 33 milyon ton olması beklenmektedir (2023 Ulusal Atık Yönetimi ve Eylem Plan)

Atık yönetiminde temel sorunlar, sürdürülebilirlik ve alana özgü farkındalık düzeyi olarak karşımıza çıkmaktadır. Çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen atık toplama yöntemlerinin mevcut teknolojik gelişmeler ile daha interaktif boyuta taşınması gerekmektedir. Atık yönetimini gerçekleştiren kurum ve kuruluşların toplum üzerinde pozitif bir algı oluşturmaya yönelik farkındalık çalışmalarını artırması gerekmektedir.

İlgili akademik çalışmalar ve Atık Yönetim Politikaları incelendiğinde;

– Sürekli artan tüketim eğilimi atıkların daha tehlikeli boyutlara gelmesini önlemek ve çevreye verdiği zararın minimize edilmesi amacıyla nitelikli atık yönetiminin uygulanması gerektiği

– Atık yönetiminin hammadde kaynaklarının etkili kullanımı ve doğal kaynakların daha az kirletilmesi açısından da bir öneme sahip olduğu

– Atık yönetiminde bertaraf işlemleri için enerji harcamaktansa ayırma, işleme, dönüştürme safhasında mümkün olan maksimum imkânları değerlendirmek gerektiği konularının önem arz ettiği görülmektedir.

Ciddi boyutlara ulaştığı gözlenen atık miktarları ile etkin bir mücadele konusunda sorumluluk paylaşımı önem arz eden diğer bir konudur.

İNEGÖL BELEDİYESİ ÖRNEĞİ:

5393 sayılı “Belediye Kanunu” 14. Madde’de yer alan “Belediyenin Görev Yetki ve Sorumlulukları” başlığı kapsamında “Çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık” temalarına yer verilmiştir.

İnegöl Belediyesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanan “Atık Yönetim Planı” kapsamında oluşturulan ve her yıl güncellenen “Atık Yönetimi Eylem Planı” doğrultusunda atık toplama yönetiminde çeşitli değişiklikler gerçekleştirmiştir.Makine ve ekipman güçlendirmelerinin yanı sıra yeni tesisler kurulmasına yönelik projeler oluşturulmuş, bilinçli bir tüketici oluşturulmasına yönelik okullarda eğitimler ve seminerler düzenlenmiş ve farkındalık çalışmalarına ağırlık verilmiştir.

İnegöl İlçesi 2019 yılı (Ocak-Eylül ayı) atık istatistik tablosuna göre 8.252.707 kg atık toplanmıştır.

Türkiye’de tek olma özelliği taşıyan  ‘ Sıfır Atık Çevre Ofisi ‘  15 Mart 2019 tarihinde açılmıştır. Sıfır Atık projesi kapsamında sıfır atık ofisinin görevleri; Belediye bünyesinde bulunan binaları sıfır atık projesine uygun hale getirmek, belediye personeline sıfır atık projesi konusunda eğitimler düzenlemek, okullara bilgilendirme yapmak ve eksik bulunan sıfır atık ekipmanlarını karşılamak, öğrenciler ile beraber farkındalık çalışmaları yapmak ve Sıfır Atık proje kapsamında toplanan atıkların düzenli bir şekilde geri dönüşümü veya imhasını sağlamaktır.

Ayrıca 3 Aralık 2018 yılında Dünya Engelliler Gününde açılışı yapılan ‘ Engelsiz Sıfır Atık Ve Hayal Atölyesi ‘ bulunmaktadır. Engelsiz sıfır atık hayal atölyesinde geri dönüşmüş fakat kalite olarak en alt seviye olan poşetlerle galoş yapılarak Belediye bünyesinde olan huzur evine destekte bulunulmaktadır. Asıl hedef atıkları geri dönüştürmek değil atıkları azaltmak olduğunu belirten örnek çalışmalar yapılmaktadır.

İnegöl Belediyesi 2020-2024 stratejik planınında konuyla ilgili 5 proje bulunmaktadır.

  1. Sınıf atık getirme merkezi kurmak
  2. Çevre eğitimi merkezi ve sıfır atık parkını yapmak
  3. Endüstriyel atık toplama noktalarını oluşturmak
  4. Ambalaj atıkları toplama ve ayırma merkezini kurmak
  5. Hava kirliliği ile etkin mücadele çalışmaları gerçekleştirmek.

KAYNAKÇA ;

Sürdürülebilir Katı Atık Yönetimi Ve Belediyelerde Yöneticilerin Katı Atık Yönetimiyle İlgili Tutum Ve Düşüncelerinin Analizine Yönelik Bir Araştırma *Asuman Akdoğan **Sevcan Güleç

Çevre Kanunu, 1983

T.C Çevre Şehircilik Bakanlığı 2023 Ulusal Atık Yönetimi ve Eylem Planı

Atık Yönetimi Konusundaki Mevcut- Yeni Yönetmelikler -Uygulamalar

Etkinlikler
 
Yayınlar
 
Diğer Yayınlarımız
 
Video Galerisi
 
Fotoğraf Galerisi
 
 
 
Üye Belediyelerimiz
 
 
Anasayfa ÜyelerimizBirlik HakkındaSKB HaberleriÜye Belediye HaberleriYayınlarFotoğraf Galerisiİletişim Bilgileri
© 2005-2020 Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği. Tüm hakları saklıdır.