AnasayfaÜyelerimizSıkça Sorulanlarİletişim Bilgileri
 

Duyurular

Sahil Belediyeleri ve Sıfır Atık

Tarih : 3 Nisan 2020

Erdem ŞENEL

Çevre Mühendisi Temizlik İşleri Müdür V.

Menteşe Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü

 

Dünyamız; israf, tüketim çılgınlığı ve çevre kirliliği nedeni ile tehdit altındadır. Bu tehdit ancak; kararlı bir şekilde mücadele ile bertaraf edilebilir. Söz konusu mücadele zor hatta elimizde olmayan nedenlerden dolayı imkânsız gibi de görünebilir. Mücadeleye başlamak için hiçbir zaman geç değil mantığıyla, üzerimize düşen görevleri eksiksiz yerine getirmeliyiz. Çözüm uzun vadede bile olsa, sürdürülebilir çevreye ulaşmak hedeflenmeli, topluma; çevre ve ekonomi ile aynı yapbozun birer parçaları olduğumuz sürekli olarak hatırlatılmalıdır.

Değişim, dünyamızın kalıcı ve geri dönüşü olmayan bir özelliği haline gelmiştir. Bu durum binlerce yıldır bu şekilde devam etmektedir. Ancak günümüz değişimlerinin geçmiştekilerden farkı, görülmemiş hızda ve toplumsal ölçekte olabilmeleridir. 20. yüzyıl her ne kadar uluslararası savaşlarla bilinmekteyse de bilim ve sanayide yaşanılan gelişmeyle de anılacaktır. 20. yüzyılda zirve yapan bilim ve sanayideki gelişmeler, insanoğlunun unuttuğu belki de önemsemediği bir konunun da gündeme gelmesine neden olmuştur. Özellikle 1972 Stockholm Konferansı ile başlayan bu anımsama, 1987 yılında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu’nca hazırlanan (1)Brundtland Raporu’nda sürdürülebilirlik kavramının ortaya çıkışı ile tam olarak odaklanılabilecek bir zemine oturmuştur.

Geçtiğimiz yüzyılda Avrupa Birliği, çevre kirliliği gibi belirli sorunlarla mücadele edebilmek için çeşitli uygulamaları yürürlüğe koymuştur. Ülkemiz, bu mücadelede; (2)21 Aralık 2009 tarihinde açılan Çevre Faslı kapsamında Atık Yönetimi alanındaki temel düzenleme olan 2008/98/AT sayılı Atık Çerçeve Direktifi başta olmak üzere hava kalitesi, su kalitesi, doğa koruma ve iklim değişikliği gibi çeşitli direktifler doğrultusunda çalışmalarını sürdürmektedir. Aslında bu tarihten çok daha önce çevre ile ilgili düzenlemeler Ülkemizde 1982 Anayasasında kendisine yer bulmuştur. Anayasamızın 56. maddesinde “ Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşın ödevidir.” hükmü yer almıştır. Bu maddeden de anlaşılacağı üzere çevreyi korumak sadece devletin değil aynı zamanda bizlerin de görevidir. Anayasamızın bu maddesi ile birlikte, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamayı amaçlayan 2872 sayılı Çevre Kanunu yayımlanmıştır.  Sıfır Atık, söz konusu kanun kapsamında yürürlüğe konulan yönetmelikler ile hayatımıza girmiştir.

Sıfır Atık Yönetimi nedir? Bunu anlayabilmek için öncelikle tarihsel süreç içerisinde ortaya çıkan mevzuatımızdaki bazı tanımlara göz atmamız gerekmektedir. Atık; herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi, sürdürülebilir çevre: gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini tehlikeye atmadan, hem bugünün hem de gelecek kuşakların çevresini oluşturan tüm çevresel değerlerin her alanda (sosyal, ekonomik, fizikî vb.) ıslahı, korunması ve geliştirilmesi sürecini, sıfır atık; üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde atık oluşumunun önlenmesi/azaltılması, yeniden kullanıma öncelik verilmesi, oluşan atıkların ise kaynağında ayrı biriktirilerek toplanması ve geri dönüşüm ve/veya geri kazanımının sağlanarak bertarafa gönderilecek atık miktarının azaltılması suretiyle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen yaklaşımı ifade eder. Bu tanımlarda ve benzer daha birçok tanımdaki ortak kelime çevredir. Çevre;  Canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamı ifade eder. Yani kısaca çevre; yaşamın ta kendisidir. İşte bu gerçek ile özellikle yerel yönetimler kendilerine verilmiş her görevi, Sıfır Atık Yönetmeliği’nin de amacını oluşturan, özellikle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen yöntemler ile yapmalıdır.

Menteşe Belediyesi, 6360 sayılı kanun ile 2014 yılında kurulduğundan beri çalışmalarını bu amaçlar doğrultusunda gerçekleştirmeyi hedeflemiştir. Bu kapsamda evsel atıkları modern yöntemler ile toplamakta, çöp toplama araçlarını doğada biyolojik olarak parçalanabilen ve potasyum hidroksit içermeyen temizleme sıvıları ile günlük olarak yıkamakta, görüntü kirliliğinin önüne geçebilmek ve vektör ile mücadeledeki fiziksel yöntemlerden olan çöp saati projemize vatandaşlarımızın uyum sağlayabilmeleri için oluşturulan çöp taksi, gün içerisinde sürekli olarak ana cadde ve dar yollarımızın olduğu güzergahlarda dolaşmaktadır. Sıfır atık yönetimi çerçevesinde ikili toplama sistemini kurmak için, ilimizde ilk olacak şekilde, ambalaj atıkların toplanması, taşınması ve değerlendirilmesi amacı ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihaleye çıkılmış ve yine vatandaşlarımızda farkındalık oluşturabilmek için ambalaj taksi de dahil olmak üzere evsel atıkların toplanması için kullanılan araçların kapasitesinin %20’si kadar toplama kapasitesine ve hacmine sahip araç göreve başlamıştır. Ambalaj atıklarının yönetmeliğine uygun bir şekilde toplanabilmesi için kamu kurum ve kuruluşlarına yaklaşık 2000 adet iç mekan kutusu dağıtılmış, kamusal alanlara 205 adet karışık ambalaj atığı toplama ekipmanı ve 64 adet cam kumbarası yerleştirmiştir. 2019 yılı ilk 9 ay içerisinde yaklaşık 2.370 ton karışık ambalaj atığı ve 560 ton cam ambalaj toplanmıştır.

     

Bitkisel atık yağlar için park ve yeşil alanlarımız içerisinde 9 adet bitkisel atık yağ toplama noktası oluşturulmuş olup düzenli olarak toplanması sağlanmaktadır. Atık motor yağları için Fen İşleri Müdürlüğü Şantiyesi’nde ve Temizlik İşleri Müdürlüğü Şantiyesi’nde biriktirme yapılıp yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş firma tarafından toplanması sağlanmaktadır. Atık elektrikli ve elektronik eşyalar için ekip oluşturulmuş, çağrı merkezimizi arayan vatandaşlarımıza ulaşılarak, evlerinden alınması, Temizlik İşleri Müdürlüğü şantiyesindeki konteynerde muhafaza edilmesi ve yetkilendirilmiş firmaya teslim edilmesi sağlanmaktadır. Büyük hacimli atıklar için de bir ekip oluşturulmuştur. Sokağa bırakılan bu tip atıkların kullanılabilecek durumda olanları ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması için Elele Butik Mağazamıza teslim edilmekte, kullanılamayacak durumda olanlar Muğla Büyükşehir Belediyesi katı atık düzenli depolama sahasında bertaraf edilmektedir.

Sıfır Atık Yönetimi’nin en önemli unsurlarından biri olan mahalli idarelerin görev, yetki ve yükümlülükleri arasındaki eğitim çalışmaları, Muğla Çevre Geliştirme Derneği ile işbirliği içerisinde ilçemizdeki okullarda yapılmaktadır. Yine okullar arası atık toplama yarışmaları ve yaz aylarındaki top ödülü atık toplama yarışmaları Muğla Çevre Geliştirme Derneği koordinasyonunda düzenlemektedir. Tüm bu çalışmalarımızın yanında kent temizliği, kül ve molozların evsel atıklardan ayrı toplanması, (3)Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde yer alan koy ve kıyılarda temizlik yapılması gibi tüm çalışmalarımızda tek bir hedef gözetilmektedir; çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunması. Ayrıca; Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında çalışma ekibimizi oluşturarak, mevcut durum tespiti, mobil ve 1. sınıf atık getirme merkezinin kurulmasını içeren ihtiyaç analizimizi de, sıfır atık yönetim sisteminin en etkin şekilde yapılandırılması için planlamamızı da tamamlamış bulunmaktayız.

Sahil belediyeleri olarak Sıfır Atık Yönetmeliği’ne uyum sağlamak için diğer tüm belediyelerden daha fazla çabalamalıyız ve geçiş süremizi mümkün olduğunca kısa tutmalıyız. Çünkü; sahil belediyeleri ülkemizin dışa açılan penceresi konumunda olduğundan yerli ve yabancı milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamaktadır. Ayrıca; 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun Teşvik başlıklı 29. Maddesi “Atıkların kaynağında ayrı biriktirilmesi ve toplanması amacıyla sıfır atık yönetim sistemini kuran ve uygulayan belediyelere, il özel idarelerine, kurum, kuruluş ve işletmelere bakanlıkça teşvik uygulaması yapılır.“ şeklindedir. Bu maddeden de anlaşılacağı gibi sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve uygulanması halinde bakanlıkça teşvik verilecektir ki; bu zaten asli görevlerimiz arasında yer alan atıkların toplanması işi için de ayrıca bir gelir kaynağı olacaktır. Ancak; sıfır atık yönetim sistemine geçişte sadece bakanlık, il müdürlükleri, mülki idari amirler ve mahalli idarelerin mücadelelerinin yeterli olmayacağı, toplum olarak bu duyarlılığı edinmemiz gerektiği değerlendirilmektedir. Bu duyarlılığın edinilebilmesi için çocuklarımıza okullarda sıfır atık derslerinin verilmesi ve ulusal kanallarda kamu spotların yayınlanması elzemdir. Son olarak Sıfır Atık Yönetmeliği, çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını amaçladığından, politikadaki farklı görüşler önemsenmeksizin, sürdürülebilir çevreye ulaşılması hedefinden vazgeçilmemelidir.

 

Kaynaklar

  1. http://www.mfa.gov.tr/surdurulebilir-kalkinma.tr.mfa
  2. https://www.ab.gov.tr/fasil-27-cevre_92.html
  3. https://ockb.csb.gov.tr/gokova-ozel-cevre-koruma-bolgesi-i-2748
Etkinlikler
 
Yayınlar
 
Diğer Yayınlarımız
 
Video Galerisi
 
Fotoğraf Galerisi
 
 
 
Üye Belediyelerimiz
 
 
Anasayfa ÜyelerimizBirlik HakkındaSKB HaberleriÜye Belediye HaberleriYayınlarFotoğraf Galerisiİletişim Bilgileri
© 2005-2020 Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği. Tüm hakları saklıdır.